Overthinking là gì?

Overthinking nghĩa là gì?

Overthinking (suy nghĩ quá mức) là khi đầu óc cứ quay đi quay lại một chuyện: một câu nói, một quyết định, một nỗi lo. Bạn không đi đến kết luận nào, chỉ thấy mệt và bất an hơn.

Overthinking thường có hai dạng:

• Dằn vặt chuyện đã qua: “Lúc nãy mình nói vậy có kỳ không?”, “Giá mà hôm đó mình chọn khác”.
• Lo trước chuyện chưa tới: tưởng tượng đủ kịch bản xấu nhất, chuyện chưa xảy ra mà đã thấy sợ.

Ví dụ rất quen: nhắn tin cho crush, thấy “đã xem” mà không trả lời. Thế là bắt đầu đoán: “Chắc mình nhắn gì sai rồi”, “Chắc người ta chán mình”. Trong khi có khi người ta chỉ đang bận.

Góc nhìn tâm lý học

Trong nghiên cứu, khái niệm gần nhất với overthinking là rumination (suy ngẫm lặp lại). Nhà tâm lý học Susan Nolen-Hoeksema đã nghiên cứu về nó từ đầu những năm 1990. Bà mô tả rumination là việc cứ chăm chăm, một cách thụ động, vào cảm xúc tiêu cực của mình cùng nguyên nhân và hậu quả của nó.

Các nghiên cứu của bà và cộng sự cho thấy rumination có liên quan đến trầm cảm. Nó làm suy nghĩ tiêu cực hơn, làm khả năng giải quyết vấn đề kém đi, và khiến người ta ngại hành động. Năm 2003, bà viết cuốn Women Who Think Too Much để giải thích hiện tượng này cho người đọc phổ thông.

Điểm mấu chốt là overthinking khác với suy nghĩ kỹ. Suy nghĩ kỹ sẽ dẫn đến một lựa chọn hay một bước làm tiếp theo. Overthinking thì chỉ xoay vòng, càng nghĩ càng rối.

Vì sao “overthinking” phổ biến trên mạng?

• Ai cũng từng trải qua nên rất dễ đồng cảm. Các clip, meme kiểu “tôi lúc 2 giờ sáng nghĩ lại câu nói hồi lớp 6” luôn có nhiều lượt chia sẻ.
• Tiếng Việt không có một từ ngắn gọn nghĩa y hệt. “Nghĩ nhiều” thì hơi chung chung, nên giới trẻ dùng luôn chữ tiếng Anh.
• Mạng xã hội làm người ta overthinking nhiều hơn: tin nhắn “đã xem”, số lượt like, story của người khác đều là chất liệu để đoán già đoán non.

Trên mạng, “overthinking” thường được dùng nửa đùa nửa thật: “đừng overthinking nữa”, “team overthinker điểm danh”, “overthinking là đặc sản của tôi”.

Lưu ý

Thỉnh thoảng nghĩ nhiều là bình thường. Một số cách thường được khuyên để bớt overthinking:

• Nhận ra lúc mình đang nghĩ vòng vòng, rồi tự hỏi “mình làm được gì ngay bây giờ?”.
• Chuyển sự chú ý sang việc cụ thể: đi bộ, dọn dẹp, tập thể dục.
• Viết nỗi lo ra giấy, hoặc dành riêng 15 phút mỗi ngày để lo, ngoài giờ đó thì gác lại.

Nếu overthinking kéo dài, làm bạn mất ngủ, lo âu hay ảnh hưởng nhiều đến học tập, công việc và các mối quan hệ, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ.